CO TO JEST TRIAL?

/opracował Wiesław Jirak/
Zawody Motocyklowe Trial zwane dawniej Motocyklowymi Rajdami Obserwowanymi to jazda na specjalnie przystosowanym motocyklu po trudnym lub bardzo trudnym terenie, który czasem ciężko jest przejść pieszo. Prędkość nie odgrywa tu większej roli, liczy się technika, wybranie odpowiedniego toru, a przede wszystkim pokonanie określonego fragmentu trasy / OJO – odcinek jazdy obserwowanej / bez lub z jak najmniejszą ilością podparć. Zawodnik przejeżdża przez progi skalne, potoki, pnie drzew, korzenie, zjeżdża i wyjeżdża po prawie pionowych ścianach, przeskakuje kilka metrów w powietrzu między poszczególnymi przeszkodami. Czasem towarzyszy mu tzw. krasnoludek, który jedzie po trasie / nie dotyczy OJO / na swoim motocyklu wraz z zawodnikiem, asekuruje zawodnika na OJO, wiezie części zamienne, narzędzia i napoje, a także jest „drugimi oczami „ zawodnika – podpowiada i koryguje tor jazdy, a także pilnuje limitu czasu, który zawodnik ma na pokonanie OJO.

Trasa :

Trasa zawodów to dwa do czterech okrążeń o długości od kilku do kilkunastu kilometrów, na każdym okrążeniu jest od 8 do 15 ponumerowanych OJO / w zależności od rangi i rodzaju zawodów /.

OJO :

Odcinek Jazdy Obserwowanej to fragment terenu ograniczony taśmami i strzałkami w kolorach odpowiadających stopniowi trudności trasy dla danego zawodnika / grupa A –trudny- kolor czerwony, grupa B – łatwy – kolor niebieski, grupa C – bardzo łatwy – kolor zielony /, o długości od kilkunastu do kilkudziesięciu metrów. Na odcinku tym znajdują się sędziowie, którzy „obserwują” przejazd zawodnika i sumują ewentualne punkty karne. Odcinki należy przejeżdżać w kolejności zgodnej z ich numeracją.

Czas :

Zawodnik ma limit czasu na pokonanie całej trasy / na ogół 4 do 6 godzin /, za każdą minutę spóźnienia na metę zawodnik otrzymuje 1 punkt karny, spóźnienie powyżej 20 minut jest karane wykluczeniem z zawodów. Niezależnie od tego zawodnik musi pokonać OJO w czasie 90 sekund – przekroczenie czasu to 5 punktów karnych / nie dotyczy Pucharu Polski i Classic Trial /.

Punkty karne :

Generalne zasady na OJO – zawodnik na OJO nie może : podpierać się, / w tym dotykać podłoża i przeszkód żadnymi częściami motocykla z wyjątkiem opon, podnóżków i płyty zabezpieczającej od spodu silnik / oraz popełniać błędów. Jedno podparcie to 1pkt karny, dwa podparcia to 2pkt karne, trzy i więcej podparć to 3pkt karne. Ważniejsze błędy karane 5pkt karnymi, to :

  • jeśli motocykl przesunie się do tyłu (cofnie) z podparciem lub bez podparcia,
  • jeśli motocykl dotyka przednim lub tylnym kołem ziemi (podłoża) poza taśmami odcinka,
  • jeśli zawodnik lub motocykl uszkodzi, przesunie, przerwie lub wyrwie oznakowanie odcinka, paliki podtrzymujące taśmę lub taśmę,
  • jeśli zawodnik nie ukończy (przejedzie) odcinka w dozwolonym czasie,
  • jeśli motocykl lub zawodnik otrzymuje pomoc z zewnątrz,
  • jeśli zawodnik lub mechanik zmieniają warunki panujące na odcinku obserwowanym,
  • jeśli silnik motocykla zgaśnie, podczas gdy zawodnik podpiera się lub jakakolwiek część motocykla z wyjątkiem opon dotyka ziemi, bez ruch motocykla do przodu,
  • jeśli motocykl wykona pełną pętlę, przecinając pozostawiony przez siebie ślad oboma kołami,
  • jeśli zawodnik przejeżdża sekcję śladem niezgodnym z jego grupą / kolor strzałek /.

Maksymalna ilość punktów karnych z jednego OJO to 5 / podparcia i błędy nie sumują się /. Szczegółowe zasady przyznawania punktów karnych znajdują się na stronie : http://www.pzm.pl/motocykle_regulaminy/Trial

Motocykle :

Aktualnie najbardziej popularne motocykle trial to Sherco, Gas Gas, Montesa Honda, Beta.i Ossa. Dominuje pojemność chłodzonego cieczą dwu lub czterosuwowego silnika 250 do 300 ccm, hydrauliczne hamulce tarczowe i sprzęgło, pojedynczy / centralny / tylni teleskop, wysoki moment obrotowy i niewielka moc / ok. 15 KM / – młodzi zawodnicy jeżdżą na odpowiednio słabszych motocyklach o pojemności 50 i 125 ccm. Waga współczesnego „triala” to ok. 70 KG, opony są wykonane ze specjalnego gatunku gumy i przystosowane do bardzo niskich ciśnień eksploatacyjnych / ok. 0.3 atm. /.Cała konstrukcja motocykla i jego środek ciężkości niejako wymuszają jazdę w pozycji stojącej, co pozwala na skuteczny balans ciałem w celu uniknięcia punktów karnych na odcinkach . Wszystkie te elementy, a także 5-cio lub 6-cio biegowa skrzynia biegów o bardzo niskich przełożeniach, pozwalają na maksymalne wykorzystanie przyczepności na odcinkach – motocykl praktycznie „przykleja się” do podłoża i przeszkód.